Ở Global Star School, giai đoạn mẫu giáo gồm ba lớp theo độ tuổi: Rising Star cho trẻ 3–4 tuổi (tương ứng mẫu giáo bé, quen gọi lớp mầm), Glowing Star cho trẻ 4–5 tuổi (mẫu giáo nhỡ, lớp chồi) và Super Star cho trẻ 5–6 tuổi (mẫu giáo lớn, lớp lá). Cả ba lớp dạy theo Chương trình giáo dục mầm non của Bộ GD&ĐT, lấy chơi làm hoạt động chủ đạo; điều thay đổi qua từng năm là độ khó của mục tiêu, độ dài của hoạt động và mức tự lập nhà trường chờ ở trẻ.
Phụ huynh thường hỏi ba câu: con sinh năm này vào lớp nào, lớp đó học những gì, và "học" ở mẫu giáo khác học ở tiểu học ra sao. Bài này trả lời cả ba ở mức tổng quan, rồi chỉ sang các bài đi sâu từng lớp, từng loại hoạt động trong cùng danh mục. Tên lớp bằng tiếng Anh là cách đặt tên riêng của trường; khung nội dung bên dưới là khung quốc gia, áp cho mọi trường mầm non được cấp phép.
Ba lớp mẫu giáo theo độ tuổi và năm sinh
Mẫu giáo ở Việt Nam xếp lớp theo tuổi tính bằng năm sinh, không tính theo tháng. Bảng dưới đối chiếu tên lớp của trường với tên gọi trong chương trình và tên quen dùng, lấy năm học 2026–2027 làm ví dụ.
| Lớp theo trường | Tên trong chương trình | Tên quen gọi | Độ tuổi | Trẻ sinh năm (năm học 2026–2027) |
|---|---|---|---|---|
| Rising Star | Mẫu giáo bé | Lớp mầm | 3–4 tuổi | 2023 |
| Glowing Star | Mẫu giáo nhỡ | Lớp chồi | 4–5 tuổi | 2022 |
| Super Star | Mẫu giáo lớn | Lớp lá | 5–6 tuổi | 2021 |
Cách tính theo năm sinh có một hệ quả phụ huynh nên biết sớm: trong cùng một lớp, trẻ sinh tháng Một và trẻ sinh tháng Mười hai chênh nhau gần tròn một năm tuổi. Với trẻ ba tuổi, một năm là gần một phần ba quãng đời đã sống, nên khác biệt về vận động, lời nói và sức tập trung giữa hai bé là chuyện bình thường, không phải dấu hiệu bé nào chậm. Cách lớp xử lý chênh lệch này có bài riêng trong danh mục.
Trường hợp gia đình muốn con học lùi hoặc học vượt một lớp, việc xếp lớp do nhà trường quyết định theo quy định hiện hành và tình hình của trẻ; phụ huynh nên trao đổi trực tiếp với ban giám hiệu, không tự suy từ bảng trên.
Khung chung: chương trình quốc gia cho mẫu giáo
Mọi lớp mẫu giáo được cấp phép ở Việt Nam dạy theo Chương trình giáo dục mầm non do Bộ GD&ĐT ban hành kèm Thông tư 17/2009/TT-BGDĐT, đã qua các lần sửa đổi (trong đó có Thông tư 28/2016/TT-BGDĐT và Thông tư 51/2020/TT-BGDĐT) và được gom lại thành văn bản hợp nhất. Khi cần đọc nguyên văn, phụ huynh nên tìm bản hợp nhất mới nhất trên cổng thông tin của Bộ, vì các bản chép lại trên mạng hay là bản cũ.
Chương trình chia phần mẫu giáo thành mục tiêu, nội dung theo năm lĩnh vực phát triển (thể chất, nhận thức, ngôn ngữ, tình cảm và kỹ năng xã hội, thẩm mỹ), cách tổ chức hoạt động và cách đánh giá. Nội dung được viết theo từng độ tuổi 3–4, 4–5, 5–6, nên cùng một mạch như "trẻ nhận biết số lượng" sẽ có yêu cầu khác nhau ở ba lớp. Chương trình cũng quy định khung chế độ sinh hoạt trong ngày và nguyên tắc lấy trẻ làm trung tâm.
Ở trường, ba lớp Rising, Glowing và Super Star giữ đủ khung này. Phần chương trình riêng của hệ thống được ghép vào khung quốc gia chứ không thay thế nó; cách ghép thuộc danh mục về khung chương trình, còn bài này chỉ nói học vụ của từng lớp diễn ra thế nào.
Mỗi lớp một trọng tâm: đọc theo năm, không theo môn
Rising Star (3–4 tuổi): an tâm ở lớp, tự lo cho bản thân, chơi cạnh bạn rồi chơi cùng bạn. Đây là năm nhiều trẻ mới chuyển từ nhà trẻ lên hoặc lần đầu đi học. Mục tiêu học vụ thật của năm này nằm ở những việc người lớn dễ xem nhẹ: tự cởi giày, tự lấy cất đồ chơi, nói được nhu cầu bằng câu ngắn, chờ đến lượt. Hoạt động học ngắn, nhiều thao tác bằng tay và vận động.
Glowing Star (4–5 tuổi): hỏi vì sao, kể lại, chơi có vai và có luật. Trẻ bốn tuổi bắt đầu hiểu người khác có thể nghĩ khác mình, nên chơi đóng vai trở nên phức tạp, có kịch bản, có thương lượng. Lớp đẩy mạnh kể chuyện, đặt câu hỏi, phân loại và so sánh, làm việc theo nhóm nhỏ trong thời gian dài hơn.
Super Star (5–6 tuổi): tự lập, giữ một việc đến cùng, chuẩn bị tâm thế đi học. Năm cuối mẫu giáo đòi trẻ tự lên kế hoạch cho việc chơi, nhận việc trực nhật, làm dự án kéo dài nhiều tuần và trình bày lại điều mình làm. Trẻ làm quen với chữ, số, ký hiệu qua chơi; chương trình không cho dạy trước nội dung lớp 1. Chuẩn bị chuyển cấp có danh mục riêng.
Học ở mẫu giáo nghĩa là gì: chơi là hoạt động chủ đạo
Chương trình ghi rõ hoạt động chủ đạo của trẻ mẫu giáo là hoạt động chơi. Đây không phải câu khẩu hiệu. Ý tưởng này có gốc từ tâm lý học phát triển, đặc biệt từ trường phái Vygotsky: ở tuổi mẫu giáo, chơi đóng vai là nơi trẻ tập theo một luật mình tự đặt ra, giữ một vai trong đầu, nhịn làm điều mình thích để trò chơi chạy tiếp. Đó chính là các năng lực mà các nhà nghiên cứu sau này gọi chung là chức năng điều hành: trí nhớ làm việc, kiểm soát ức chế và linh hoạt nhận thức.
Vì vậy, một buổi sáng ở lớp mẫu giáo có thể trông như toàn chơi, nhưng mỗi khoảng chơi đều có mục tiêu. Góc bán hàng là nơi trẻ đếm, so nhiều ít, dùng câu hỏi lịch sự. Góc xây dựng là nơi trẻ ước lượng chiều cao, thử độ vững, thoả thuận ai xây phần nào. Giờ hoạt động học có chủ định thì ngắn, có một mục tiêu rõ, và vẫn đi qua thao tác, trò chơi, quan sát thay vì nghe giảng.
Khác biệt lớn nhất so với tiểu học là không có môn học, không có bài kiểm tra, không có điểm. Trẻ được đánh giá bằng quan sát hằng ngày và theo giai đoạn, để cô điều chỉnh hoạt động, không để xếp trẻ hơn kém.
Các loại hoạt động lặp lại ở cả ba lớp
Chương trình quốc gia gom hoạt động của trẻ mẫu giáo thành bốn nhóm lớn. Ba lớp đều có đủ bốn nhóm, chỉ khác độ khó và thời lượng:
- Hoạt động chơi: chơi đóng vai theo chủ đề, chơi lắp ghép và xây dựng, chơi đóng kịch, chơi học tập, chơi vận động, trò chơi dân gian, chơi với phương tiện công nghệ khi phù hợp. Phần lớn diễn ra ở các góc trong lớp và ngoài sân.
- Hoạt động học: hoạt động có chủ định do cô tổ chức, thường theo nhóm hoặc cả lớp, gắn với một mục tiêu cụ thể của một lĩnh vực.
- Hoạt động lao động: tự phục vụ, trực nhật, chăm cây, dọn đồ chơi; nhiệm vụ tăng dần từ lớp bé đến lớp lớn.
- Hoạt động ăn, ngủ, vệ sinh cá nhân: cũng là lúc học, vì trẻ tập rửa tay đúng cách, tự xúc ăn, mời nhau, gọi tên món.
Ngoài bốn nhóm trên, lớp còn tổ chức hoạt động theo dự án hay theo chủ đề, ngày hội và các buổi tham quan có mục tiêu học. Danh mục này có bài riêng cho giờ học có chủ định, chơi ở các góc, hoạt động ngoài trời, dự án theo chủ đề và cách lớp chia nhóm.
Một tuần học của lớp mẫu giáo được dựng thế nào
Mỗi lớp có kế hoạch theo năm, tháng và tuần. Trong tuần, cô thường xếp các giờ học có chủ định sao cho đủ năm lĩnh vực: một hôm khám phá khoa học hoặc xã hội, một hôm làm quen với toán, một hôm văn học hoặc làm quen chữ, một hôm tạo hình, một hôm âm nhạc hoặc vận động. Các góc chơi được bày lại để nối tiếp nội dung đó; nếu thứ Hai lớp khám phá các loại quả, thì góc bán hàng có quả thật, góc tạo hình có màu nước và giấy để vẽ quả, góc sách có truyện về một khu vườn.
Nhờ cách nối này, một nội dung không xuất hiện một lần rồi thôi. Trẻ gặp lại nó qua nhiều hình thức trong tuần, ở nhiều nhịp khác nhau: lúc nghe cô kể, lúc tự tay sờ nắn, lúc đóng vai mua bán, lúc vẽ lại. Với trẻ mẫu giáo, sự lặp lại có biến hoá như vậy giúp ghi nhớ tốt hơn hẳn một bài giảng dài.
Cách lập kế hoạch năm, chủ đề theo tháng và các mốc học vụ trong năm có danh mục riêng về kế hoạch giáo dục. Ở đây chỉ cần nắm: điều phụ huynh thấy con kể ở nhà thường là mảnh của một chủ đề đang chạy cả tuần, không phải một bài học rời.
Ba hiểu lầm hay gặp về học vụ mẫu giáo
"Lớp lớn mới là lúc học thật, hai lớp dưới chủ yếu trông trẻ." Thực tế ngược lại: nhiều nền móng quan trọng nhất được đặt ở lớp bé và lớp nhỡ, như sự tự tin khi nói trước nhóm, thói quen làm việc theo trình tự, khả năng chờ và thương lượng với bạn. Trẻ vào lớp lớn mà thiếu những nền này thì các hoạt động phức tạp của năm cuối khó chạy, dù trẻ thuộc nhiều chữ.
"Chơi nhiều thì không kịp học." Ở mẫu giáo, chơi được tổ chức chính là con đường học. Câu hỏi đúng không phải con chơi bao nhiêu mà là lớp có bày đồ, giao việc và đặt câu hỏi để giờ chơi có nội dung không. Một lớp toàn ngồi tô chữ có thể trông nghiêm túc hơn, nhưng đi ngược với cách trẻ năm tuổi học.
"Con làm được sớm hơn bạn nghĩa là con giỏi hơn." Ở tuổi này, nhịp phát triển của từng trẻ khác nhau nhiều, và một trẻ đi trước ở việc này thường đi sau ở việc khác. Chương trình đặt mục tiêu theo độ tuổi để cô biết hướng hỗ trợ, không phải để so trẻ với nhau; trường không xếp hạng trẻ.
Câu nên hỏi cô chủ nhiệm khi con vào một lớp mới
Đầu năm học, mỗi lớp thường có buổi gặp phụ huynh. Những câu hỏi dưới đây giúp gia đình hiểu học vụ của lớp mà không cần biết thuật ngữ:
- Trong vài tuần đầu, lớp mong con làm được những việc tự phục vụ nào?
- Chủ đề hoặc dự án của tháng này là gì, và ở nhà nên trò chuyện với con về điều gì để nối tiếp?
- Con thường chọn góc chơi nào, và có góc nào con còn ngại vào không?
- Lớp ghi lại quá trình của con bằng cách nào: ảnh, sản phẩm, ghi chép quan sát?
- Khi con chưa làm được một việc mà nhiều bạn đã làm, cô sẽ hỗ trợ ra sao và báo cho gia đình lúc nào?
- Một ngày ở lớp có những lúc nào con được chơi tự do, không theo hướng dẫn?
Những câu này không đòi cô đưa ra điểm hay xếp hạng; chúng hỏi về cách lớp làm việc. Câu trả lời tốt thường cụ thể, có ví dụ về chính con bạn. Việc trao đổi kết quả đánh giá định kỳ có danh mục riêng về đánh giá sự phát triển của trẻ.
Câu hỏi thường gặp
Con sinh tháng Mười hai có nên học lùi một năm để bằng các bạn không?
Ở Việt Nam, lớp mẫu giáo xếp theo năm sinh nên trẻ cuối năm vẫn học đúng lớp với các bạn sinh đầu năm. Phần lớn trẻ theo kịp khi lớp có hoạt động phân hoá. Việc học lùi chỉ nên bàn với nhà trường khi có lý do cụ thể về sự phát triển của trẻ, không chỉ vì tháng sinh.
Ba lớp mẫu giáo có học cùng một chủ đề không?
Có thể cùng chủ đề lớn, ví dụ gia đình hay thế giới thực vật, nhưng mục tiêu và hoạt động khác nhau theo tuổi. Lớp bé có thể gọi tên và sờ nắn các loại lá, lớp lớn có thể theo dõi một cây non qua nhiều tuần và kể lại sự thay đổi bằng tranh của mình.
Học ở mẫu giáo có bài tập về nhà không?
Chương trình mầm non không đặt bài tập về nhà kiểu tiểu học. Lớp có thể gợi ý gia đình cùng con làm một việc nhỏ nối tiếp chủ đề, như mang một chiếc lá đến lớp hay kể cho con nghe về nghề của bố mẹ. Đó là gợi ý, không phải bài phải nộp.
Tên lớp bằng tiếng Anh có nghĩa là con học chủ yếu bằng tiếng Anh không?
Không. Rising, Glowing, Super Star chỉ là tên lớp theo cách đặt của trường. Ngôn ngữ chính của chương trình mầm non vẫn là tiếng Việt; phần làm quen tiếng Anh theo quy định của Bộ được trình bày ở danh mục song ngữ trong học vụ.
Nếu con chuyển trường giữa chừng thì có theo kịp lớp mới không?
Vì mọi trường mầm non được cấp phép đều dạy theo cùng chương trình quốc gia, mục tiêu theo độ tuổi là giống nhau. Khác biệt nằm ở chủ đề đang chạy và nếp sinh hoạt. Trẻ thường cần vài tuần để quen cô, quen bạn và quen nhịp ngày mới.
Mẫu giáo có bắt buộc không?
Luật Giáo dục quy định giáo dục mầm non cho trẻ đến sáu tuổi, và Nhà nước thực hiện phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ năm tuổi. Phạm vi phổ cập và chính sách cho các độ tuổi nhỏ hơn có thể thay đổi theo văn bản mới, nên phụ huynh nên hỏi phường xã nơi cư trú để biết quy định hiện hành.